Tekturowy arkusz, dwadzieścia cztery pola i ciastko przyklejone do każdego z nich – tak, według jednej z wersji tej historii, wyglądał domowy kalendarz, którym matka małego Gerharda Langa skracała synowi czekanie na Boże Narodzenie. Dziś za okienkami chowają się czekoladki, herbaty i kosmetyki. My proponujemy wersję za darmo: 24 świąteczne hasła, po jednym na każdy dzień grudnia, i jedno zadanie – ułożyć z liter hasła jak najwięcej słów.
Adwent 2026 zaczyna się w niedzielę 29 listopada i trwa do czwartku 24 grudnia – takie daty podaje Calendar.center. Kalendarze adwentowe zwyczajowo odliczają jednak dni od 1 do 24 grudnia i tego układu się trzymamy. Na przygotowanie kopert, karteczek albo zwykłej kartki na lodówkę zostały niecałe trzy tygodnie.
Skąd się wzięły okienka
Historia kalendarza adwentowego jest bardziej splątana, niż sugerują sklepowe półki. Jak przypomina History.co.uk, zwyczaj wyrósł w XIX-wiecznych Niemczech, a spór o to, kto go wymyślił, wciąż nie jest rozstrzygnięty. W 1908 roku Gerhard Lang razem ze wspólnikiem Reichholdem zaczął drukować kalendarze, w których ciastka zastąpiły obrazki schowane za zamkniętymi drzwiczkami. Ich firmę zlikwidowano w 1930 roku. Po wojnie, w 1946 roku, Richard Sellmer ze Stuttgartu zaczął wydawać kalendarze z zaśnieżonymi pejzażami i to one rozniosły zwyczaj daleko poza Niemcy.
Po upadku firmy Langa, w latach 30., za okienkami chowano też wersety biblijne. Słowo pod drzwiczkami ma więc ponad stuletnią tradycję – my tylko zamieniamy werset na zestaw liter do gry.
24 hasła i 2200 słów: tabela na cały grudzień
Każde hasło sprawdziliśmy w wyszukiwarce wyrazy z liter, która przeszukuje słownik gier z 3 240 240 hasłami (baza SJP.pl). Trzecia kolumna to liczba wszystkich słów – od dwuliterowych po pełną długość – które ułożysz z danego zestawu bez dokładania liter. Razem wychodzi 2200 słów na cały adwent.
| Dzień | Hasło | Słów w słowniku | Pełne anagramy | Hasło w Scrabble (pkt) |
|---|---|---|---|---|
| 1 XII | ADWENT | 60 | WEDANT | 8 |
| 2 XII | RORATY | 41 | — | 8 |
| 3 XII | ŚWIECA | 26 | WAŚCIE | 11 |
| 4 XII | WIENIEC | 64 | CEWIENI | 8 |
| 5 XII | SANKI | 45 | INKAS, NISKA, SKINA | 6 |
| 6 XII | MIKOŁAJ | 141 | ŁOJKAMI | 13 |
| 7 XII | SOPEL | 32 | ELOPS, SOPLE | 7 |
| 8 XII | ŚNIEG | 14 | — | 11 |
| 9 XII | BAŁWAN | 29 | — | 10 |
| 10 XII | LAMPION | 221 | PLONAMI | 10 |
| 11 XII | BOMBKA | 50 | BABKOM | 12 |
| 12 XII | KOLĘDA | 53 | — | 13 |
| 13 XII | GWIAZDA | 70 | — | 10 |
| 14 XII | PIERNIK | 83 | — | 9 |
| 15 XII | USZKA | 29 | KAUSZ, KAZUS, KUSZA, SKAZU, SZUKA, USZAK | 8 |
| 16 XII | KUTIA | 43 | — | 9 |
| 17 XII | BARSZCZ | 36 | — | 10 |
| 18 XII | PREZENT | 55 | PENTRZE | 9 |
| 19 XII | CHOINKA | 136 | IKONACH, KACHINO, KICHANO, KOCHANI, KOCHINA, KONIACH | 11 |
| 20 XII | OPŁATEK | 137 | ŁOPATEK | 12 |
| 21 XII | GWIAZDKA | 123 | — | 12 |
| 22 XII | MAKOWIEC | 323 | KAMICOWE, MAKOWICE, OKWIECAM | 11 |
| 23 XII | PASTERKA | 333 | SKARPETA, TAPERSKA | 11 |
| 24 XII | WIGILIA | 56 | IGLIWIA | 10 |
Metodyka: 10 listopada 2026 r. wpisaliśmy każde hasło w zakładkę „Słowa z liter”, bez blanków, z minimalną długością 2 liter. Liczymy każdą formę osobno, łącznie z samym hasłem. Punkty to wartość całego hasła według polskiej punktacji Scrabble, bez premii z planszy.
Co mówią liczby
Najskromniejszy jest ŚNIEG: zaledwie 14 słów. Pięć liter, tylko dwie samogłoski i kapryśne Ś – to dobre hasło na dzień, w którym wieczór jest krótki. Na drugim biegunie stoją dwa ośmioliterowce: PASTERKA z 333 słowami i MAKOWIEC z 323. Wypadają 22 i 23 grudnia, kiedy w wielu domach i tak siedzi się razem przy stole.
PASTERKA chowa przy okazji najzabawniejszy anagram w zestawie: SKARPETA. Dzień przed Wigilią – trudno o lepsze wyczucie czasu. Rekordzistami pod względem pełnych anagramów są USZKA i CHOINKA, po sześć każda; z choinki wychodzą m.in. KOCHANI i KONIACH, a z uszek SZUKA i KAZUS.
W punktach prowadzą KOLĘDA i MIKOŁAJ – po 13. W obu pracuje drogie Ł albo Ę, a przy tym słowa są na tyle krótkie, że da się je wyłożyć w zwykłej partii. Dziesięć haseł ma dokładnie siedem liter, czyli tyle, ile płytek na stojaku; w Scrabble wyłożenie wszystkich siedmiu daje premię 50 punktów, więc warto zapamiętać pary w rodzaju OPŁATEK – ŁOPATEK albo LAMPION – PLONAMI.
Jak przygotować kalendarz w jeden wieczór
- Przygotuj 24 koperty lub złożone karteczki i ponumeruj je od 1 do 24.
- W środku napisz hasło wielkimi literami, a na odwrocie – liczbę z tabeli. To cel dnia, nie lista odpowiedzi.
- Ustal czas: 10 minut na hasło do 6 liter, 15 minut na dłuższe.
- Za każde słowo dawaj 1 punkt, za pełny anagram 5. Słowo znalezione przez dwie osoby nie przepada – punkt dostają obie.
- Wieczorem otwórzcie stronę hasła, na przykład słowa z liter PASTERKA, i sprawdźcie, co umknęło.
Dzień 6. ma osobny scenariusz: trzy zabawy z liter MIKOŁAJKI opisaliśmy w tekście o mikołajkowych grach słownych. A jeśli po adwencie zostanie wam ochota, świąteczny słowniczek do partii przy stole znajdziecie w artykule Boże Narodzenie na planszy.
Trzy pułapki, na które wpadają domowe kalendarze
Losowa kolejność haseł. 1 grudnia 2026 r. to wtorek, a w tygodniu wieczory są krótsze. LAMPION (221 słów) wypada w czwartek 10 grudnia – jeśli macie mało czasu, zamieńcie go z SANKAMI (45 słów) z soboty 5 grudnia.
Gubienie ogonków. ŚWIECA i SWIECA to dwa różne zestawy płytek. Zapisujcie hasła z polskimi znakami, bo inaczej wynik nie będzie się zgadzał z tabelą.
Liczenie liter „na oko”. WIGILIA ma trzy litery I i każdą możesz wykorzystać tylko raz. Spór o słowo rozstrzyga zakładka „Sprawdź słowo”: imiona, skróty i nazwy własne do gry się nie liczą.
Kalendarz na najbliższe tygodnie
- 29 listopada – pierwsza niedziela adwentu, dobry moment, żeby powiesić koperty.
- 30 listopada – andrzejki; na rozgrzewkę przydadzą się anagramy imion.
- 1 grudnia – pierwsze okienko: ADWENT i 60 słów do znalezienia.
- 24 grudnia – ostatnie hasło, WIGILIA, i jego jedyny anagram: IGLIWIA.
Fot.: domowy kalendarz adwentowy w kształcie domku. Andrea Schaufler / Wikimedia Commons, licencja CC BY 2.5, commons.wikimedia.org.