Jak zgłaszać słowa do bazy? Instrukcja krok po kroku dla graczy Literaków i Scrabble w Polsce 2026

Jak zgłaszać słowa do bazy — to pytanie pojawia się najczęściej wtedy, gdy poprawnie brzmiący wyraz nie przechodzi w wyszukiwarce albo zostaje odrzucony podczas gry. Sam fakt używania słowa w rozmowach, internecie, branżowym żargonie czy lokalnej gwarze nie oznacza jeszcze, że automatycznie trafi ono do słownika wykorzystywanego przez gry słowne, informuje redakcja literat-program.pl. Najpierw trzeba sprawdzić, której bazy dotyczy problem, czy chodzi o brak hasła, brak konkretnej formy fleksyjnej, czy tylko o status słowa w danym wariancie gry.

W przypadku narzędzi dostępnych na tej stronie punktem odniesienia jest baza słownikowa używana do wyszukiwania i weryfikacji wyrazów. Sama Wyszukiwarka wyrazów z liter pozwala sprawdzić zarówno słowa podstawowe, jak i dopuszczalne formy odmiany. Serwis SJP.PL deklaruje ponad 230 tys. haseł, natomiast narzędzia operujące na rozwiniętych formach fleksyjnych mogą przetwarzać miliony rekordów. SJP.PL informuje również, że słownik rozwijany jest m.in. z myślą o grach słownych, a jego redakcją zajmują się hobbyści.

Jak zgłaszać słowa do bazy i od czego zacząć sprawdzanie

Pierwszym krokiem nie powinno być wysyłanie wiadomości do administratora, lecz dokładne ustalenie, czego rzeczywiście brakuje. Jedno hasło podstawowe może generować dziesiątki albo setki poprawnych form fleksyjnych, dlatego brak konkretnego ciągu liter nie musi oznaczać braku całego wyrazu. Trzeba także odróżnić zwykły słownik języka polskiego od słownika przeznaczonego do rozgrywek.

Dopuszczalność w grze jest osobnym kryterium i nie wynika automatycznie z tego, że wyraz występuje gdzieś w języku. Aktualne Zasady dopuszczalności słów SJP.PL określają zarówno źródła, na których można się opierać, jak i kategorie wyrazów wykluczonych. Z tego powodu dobre zgłoszenie powinno zaczynać się od weryfikacji, a dopiero później od argumentacji.

Najbardziej praktyczna kolejność wygląda następująco:

1. Wpisz dokładną formę do narzędzia „Sprawdź słowo”.
2. Sprawdź także formę podstawową: rzeczownik w mianowniku, czasownik w bezokoliczniku, przymiotnik w stopniu równym.
3. Wyszukaj wyraz bezpośrednio w SJP.PL.
4. Ustal, czy słowo występuje w źródle uznawanym przez zasady bazy.
5. Sprawdź, czy nie jest nazwą własną, skrótem, wyrażeniem z łącznikiem albo inną formą wyłączoną z rozgrywek.
6. Dopiero wtedy przygotuj zgłoszenie z konkretnym źródłem i opisem problemu.

Do szybkiej kontroli można wykorzystać Generator anagramów online. Narzędzie pokazuje pełne anagramy, krótsze słowa utworzone z danego zestawu liter oraz punktację używaną w Scrabble. Nie jest to jednak mechanizm dodawania nowych wyrazów — służy do pracy na już dostępnej bazie.

„Za dopuszczalne w grach uznaje się słowa występujące w dozwolonych słownikach i ich wszystkie poprawne formy gramatyczne”.
— Zasady dopuszczalności słów SJP.PL.

To zdanie wyjaśnia najważniejszą zasadę całego procesu. Nie wystarczy argument „wszyscy tak mówią” albo „Google znajduje tysiące wyników”. Dla słownika growego liczy się przede wszystkim udokumentowanie słowa w źródłach spełniających określone kryteria.

Najpierw ustal, czy naprawdę brakuje słowa

Bardzo częsty przypadek wygląda tak: użytkownik wpisuje odmienioną formę, nie znajduje jej i zakłada, że w bazie nie ma danego leksemu. Tymczasem problem może dotyczyć tylko konkretnej odmiany.

SJP.PL definiuje formę podstawową zależnie od części mowy. Dla rzeczownika jest to zasadniczo mianownik liczby pojedynczej, dla czasownika — bezokolicznik, dla przysłówka — stopień równy, a dla przymiotnika stopień równy w mianowniku.

Przed zgłoszeniem warto więc przygotować taką miniweryfikację:

Co sprawdzić	Przykład problemu	Co zrobić
dokładną formę	nie ma konkretnej odmiany	sprawdzić hasło podstawowe
bezokolicznik	brakuje formy czasownika	wyszukać czasownik w bezokoliczniku
liczbę pojedynczą	nie ma liczby mnogiej	sprawdzić rzeczownik podstawowy
pisownię	możliwa literówka	porównać zapis ze słownikiem
status growy	wyraz istnieje, ale nie przechodzi	sprawdzić ZDS
źródło	słowo jest używane tylko potocznie	znaleźć wiarygodne źródło słownikowe

Dopiero po przejściu tej listy wiadomo, co właściwie należy zgłosić: nowe hasło, brakującą formę, błąd w odmianie albo problem ze statusem growym.

Gdzie zgłosić brakujące słowo i jakie informacje przygotować

Nie należy traktować narzędzia wyszukującego słowa jako otwartego formularza, w którym każdy użytkownik sam dopisuje nowe rekordy. Aktualnie widoczny interfejs serwisu pozwala wyszukiwać słowa, anagramy, wzorce i sprawdzać konkretną formę, ale nie udostępnia publicznego przycisku pozwalającego bezpośrednio zatwierdzić nowe słowo w bazie. Oznacza to, że użytkownik może wskazać brak lub przedstawić materiał do weryfikacji, lecz decyzja o zmianie bazy nie jest decyzją osoby zgłaszającej.

Jeżeli chodzi o bazę źródłową SJP.PL, praktycznym pierwszym miejscem kontroli jest strona danego wyrazu. Nawet dla słowa oznaczonego jako niewystępujące w słowniku może istnieć osobna strona z sekcją komentarzy i przyciskiem umożliwiającym dodanie komentarza. Tak wygląda m.in. strona wyrazu „szkita”, który podczas sprawdzania materiału nadal był oznaczony jako brakujący, mimo wieloletnich komentarzy użytkowników.

To pokazuje dwie rzeczy. Po pierwsze, komentarz może być sposobem wskazania braku. Po drugie, samo napisanie komentarza nie gwarantuje włączenia wyrazu do słownika.

Na stronie głównej SJP.PL znajduje się również adres kontaktowy, ale został on opisany jako kontakt „w sprawach technicznych”. Dlatego nie należy przedstawiać go jako oficjalnego formularza przyjmowania nowych haseł, jeśli serwis sam takiej funkcji mu nie przypisuje.

Co powinno znaleźć się w dobrym zgłoszeniu

Największą wartość ma nie długość wiadomości, ale możliwość sprawdzenia podanych informacji.

Przygotuj:

• dokładny zapis proponowanego słowa;
• formę podstawową;
• część mowy;
• znaczenie, jeżeli jest potrzebne do identyfikacji wyrazu;
• źródło słownikowe;
• autora lub redakcję słownika;
• wydawnictwo i rok wydania, jeśli korzystasz z publikacji papierowej;
• numer strony albo dokładne miejsce występowania hasła;
• informację o odmianie, jeśli zgłoszenie dotyczy formy fleksyjnej;
• krótkie wyjaśnienie, czego obecnie brakuje w bazie.

Zamiast pisać:

„Dodajcie to słowo, bo wszyscy go używają”

lepiej przekazać informację w rodzaju:

„Hasło X występuje jako samodzielne hasło w słowniku Y, wydanie Z z roku 2024, strona 315. W bazie SJP.PL forma nie jest obecnie notowana.”

Taki materiał można zweryfikować.

Jakie źródła mają znaczenie

Według aktualnych Zasad dopuszczalności słów SJP.PL podstawową grupę źródeł stanowią słowniki wydane po 1990 r. Serwis wymienia słowniki języka polskiego, wyrazów obcych, poprawnej polszczyzny, ortograficzne oraz słowniki growe, jednocześnie publikując listę konkretnych wyjątków.

Rodzaj źródła	Czy może mieć znaczenie	Na co uważać
słownik języka polskiego	tak	musi spełniać zasady źródeł
słownik ortograficzny	tak	sprawdź wydanie
słownik wyrazów obcych	tak	część publikacji jest wyłączona
słownik poprawnej polszczyzny	tak	liczy się konkretne hasło
słownik growy	tak	np. odpowiednia baza growa
wpis w mediach społecznościowych	niewystarczający sam w sobie	dokumentuje użycie, nie status słownikowy
forum internetowe	niewystarczające samodzielnie	może wskazać trop
wyniki Google	niewystarczające samodzielnie	popularność nie zastępuje źródła
własna obserwacja	niewystarczająca	potrzebne jest potwierdzenie

W praktyce im łatwiej redaktor może odtworzyć ścieżkę weryfikacji, tym lepsze jest zgłoszenie.

Dlaczego poprawne słowo może nie zostać dopuszczone do gry

To kluczowa część procesu, ponieważ zgłaszanie słów do bazy nie polega wyłącznie na udowodnieniu, że dany ciąg liter gdzieś istnieje. Gry słowne stosują własne reguły kwalifikowania wyrazów. ZDS wyłączają m.in. nazwy własne, skróty, słowa zawierające łącznik lub apostrof, wybrane składniki zwrotów obcojęzycznych oraz nazwy domen internetowych.

Dlatego wyraz może być poprawny w zwykłym tekście, lecz nie spełniać kryteriów konkretnej gry. Możliwa jest także sytuacja odwrotna: bardzo rzadka i prawie niespotykana forma fleksyjna może być dopuszczalna, jeśli wynika z zasad gramatycznych oraz odpowiedniego hasła podstawowego.

Częstotliwość użycia nie jest więc jedynym kryterium.

W materiale wyjaśniającym SJP a Literaki – jakie słowa są dozwolone opisano również różnicę między bazą SJP.PL a OSPS. To istotne, ponieważ użytkownik może otrzymać różny wynik w zależności od słownika wykorzystywanego przez konkretny wariant rozgrywki.

„Za słowo uważa się grupę liter oddzielonych od innych słów przerwami międzywyrazowymi.”
— SJP.PL, Zasady dopuszczalności słów w grach.

Ta techniczna definicja ma realne konsekwencje. Forma z łącznikiem może funkcjonować w języku, ale nie spełniać zasad gry. Podobnie nazwa własna nie staje się automatycznie zwykłym słowem tylko dlatego, że ktoś zapisze ją małą literą.

SJP i OSPS nie są jedną bazą

Dla graczy Scrabble i Literaków to jedno z najczęstszych źródeł nieporozumień.

SJP.PL jest projektem słownikowym rozwijanym także z myślą o grach słownych. Serwis podaje, że powstał w 2002 r., bazując na dawnym słowniku do ispella, i obecnie zawiera ponad 230 tys. haseł.

OSPS jest natomiast osobnym systemem wykorzystywanym w polskim Scrabble. Dlatego zdanie „to słowo jest legalne w Scrabble” nie zawsze jest równoznaczne ze stwierdzeniem „ten sam status będzie miało w każdym wariancie Literaków”.

Warto przed zgłoszeniem odpowiedzieć sobie na 3 pytania:

1. W jakiej grze słowo zostało odrzucone?
2. Z jakiego słownika korzysta dana rozgrywka?
3. Czy zgłaszany jest brak w bazie, czy różnica między dwiema bazami?

Bez tych informacji łatwo próbować „naprawić” coś, co nie jest błędem.

Instrukcja krok po kroku: od znalezienia braku do rzetelnego zgłoszenia

Najbezpieczniejszy proces można zamknąć w 7 etapach.

Etap	Działanie	Wynik
1	sprawdź dokładną formę	wiadomo, czy rekord istnieje
2	sprawdź hasło podstawowe	wykluczasz problem fleksyjny
3	ustal bazę gry	SJP, OSPS lub inny wariant
4	przeczytaj zasady dopuszczalności	sprawdzasz, czy słowo może wejść do gry
5	znajdź źródło	powstaje podstawa zgłoszenia
6	opisz problem konkretnie	redaktor otrzymuje materiał do kontroli
7	ponownie sprawdź bazę po aktualizacji	potwierdzasz faktyczną zmianę

Pierwszy etap można wykonać bezpośrednio przez narzędzie „Sprawdź słowo”. Wyszukiwarka informuje, że uwzględnia również formy odmienione.

Drugi etap jest szczególnie ważny w języku polskim. Bogata fleksja oznacza, że z jednego hasła podstawowego powstaje wiele form, a nie każda musi być intuicyjna dla gracza.

Trzeci i czwarty etap chronią przed zgłaszaniem nazw własnych, skrótów lub konstrukcji, które świadomie zostały wyłączone przez zasady.

Piąty etap jest najważniejszy z punktu widzenia jakości zgłoszenia: trzeba przedstawić źródło słownikowe, a nie wyłącznie argument z popularności.

Szósty powinien być krótki. Jeden dobrze udokumentowany brak jest łatwiejszy do sprawdzenia niż kilkanaście luźno opisanych propozycji.

Siódmy wymaga cierpliwości. Bazy słownikowe są aktualizowane, ale nie oznacza to natychmiastowego wprowadzenia każdej propozycji.

SJP.PL publikuje osobną stronę „Ostatnie zmiany”, na której można sprawdzać miesiące i lata aktualizacji zarówno całej bazy, jak i części growej. Dane widoczne we wrześniu 2026 r. pokazują kolejne pakiety zmian wprowadzane również w 2026 r.

Najczęstsze błędy podczas zgłaszania nowych słów

Najbardziej problematyczne zgłoszenia nie dotyczą zwykle literówek, lecz niewłaściwego rozumienia tego, czym jest baza growa. Słownik gry nie jest plebiscytem popularności słów. Nie wystarczy też wykazać, że określenie istnieje w slangu albo funkcjonuje w jednej społeczności. Z drugiej strony nie należy odrzucać rzadkiego słowa tylko dlatego, że brzmi nietypowo. Reguły dopuszczają bowiem również część form potencjalnych, jeśli są poprawne gramatycznie i ortograficznie.

W materiale o 10 typowych błędów w Literakach jednym z problemów jest właśnie traktowanie każdego poprawnego polskiego słowa jako automatycznie dozwolonego w rozgrywce.

Najczęściej nie działa:

• powoływanie się wyłącznie na Google;
• argument „znam to słowo od dziecka”;
• podawanie tylko definicji bez źródła;
• zgłaszanie nazwy własnej jako zwykłego rzeczownika;
• brak informacji, w której grze wystąpił problem;
• mylenie SJP z OSPS;
• zgłaszanie literówki zamiast poprawnej formy;
• przesyłanie kilku różnych problemów w jednym chaotycznym komentarzu.

Znacznie lepszy efekt daje krótki, techniczny opis: słowo — forma podstawowa — źródło — wydanie — miejsce w źródle — obecny status w bazie — oczekiwana korekta.

Jak sprawdzić, czy baza została zaktualizowana

Samo wysłanie informacji nie kończy procesu. Jeśli zgłoszenie dotyczy słownika źródłowego, należy później sprawdzić zarówno stronę konkretnego wyrazu, jak i rejestr zmian. SJP.PL publikuje zestawienia zmian w słowach oraz osobne dane dotyczące części growej.

Na stronie z narzędziami można następnie ponownie użyć funkcji „Sprawdź słowo”. Jeżeli forma zacznie być rozpoznawana po aktualizacji lokalnej bazy, wynik powinien się zmienić.

Trzeba jednak pamiętać o możliwym opóźnieniu między aktualizacją źródła a aktualizacją narzędzia korzystającego z jego danych. Brak natychmiastowej zmiany nie dowodzi więc automatycznie, że zgłoszenie zostało odrzucone.

Warto również obserwować materiały dotyczące Aktualizacja bazy słów – co nowego w słowniku, ponieważ różnice między kolejnymi wersjami mogą bezpośrednio wpływać na wynik sprawdzania konkretnych form.

„Słownik jest rozwijany z myślą […] o grach słownych”.
— SJP.PL, opis projektu.

Właśnie dlatego zmiany trzeba oceniać w kontekście zasad gry, a nie tylko zwykłego użycia językowego.

FAQ — zgłaszanie słów do bazy

Czy mogę samodzielnie dodać słowo do bazy?

Nie. Dostępne publicznie narzędzia pozwalają wyszukiwać i sprawdzać słowa, ale nie dają użytkownikowi prawa samodzielnego zatwierdzania nowych rekordów. Można wskazać brak lub dostarczyć materiał do weryfikacji, natomiast zmiana bazy wymaga decyzji jej redakcji.

Czy komentarz pod brakującym słowem oznacza oficjalne dodanie hasła?

Nie. Na SJP.PL istnieją strony słów oznaczonych jako niewystępujące, pod którymi użytkownicy pozostawiali komentarze i propozycje. Sam komentarz nie zmienia automatycznie statusu słowa.

Czy wystarczy znaleźć słowo w Google?

Nie. Wyniki wyszukiwarki mogą potwierdzić, że ciąg znaków jest używany, ale zasady SJP.PL wskazują konkretne rodzaje źródeł słownikowych, na podstawie których ocenia się dopuszczalność słów do gry.

Czy każda poprawna polska forma jest dopuszczalna w Literakach?

Nie. Wyłączone są m.in. nazwy własne, skróty, część form zawierających łącznik lub apostrof oraz inne kategorie określone w ZDS. Jednocześnie poprawna fleksja hasła znajdującego się w odpowiednim źródle może być dopuszczalna nawet wtedy, gdy konkretna forma jest rzadka.

Czy słowo dopuszczalne w OSPS musi być dopuszczalne w SJP?

Nie należy tego zakładać. SJP i OSPS są odrębnymi bazami, a ich zakres oraz szczegółowe kryteria mogą się różnić. Przed zgłoszeniem trzeba ustalić, jakiego słownika używa konkretna rozgrywka.

Co najbardziej zwiększa wartość zgłoszenia?

Dokładne źródło. Najlepiej podać formę podstawową, rodzaj słownika, tytuł publikacji, wydanie lub rok, stronę albo dokładne miejsce występowania hasła oraz jasno określić, jakiego rekordu brakuje. Tak przygotowane zgłoszenie słowa do bazy można zweryfikować bez domyślania się, na czym opiera się propozycja.

Więcej praktycznych porad, omówień lektur i materiałów edukacyjnych znajdziesz na naszej stronie. Polecamy również przeczytać: 30-dniowe wyzwanie słowne na październik — anagramy, krzyżówki i Scrabble